Τα πάρκα γειτονιάς της Αθήνας – Τι είναι και πως μπορούμε να τα αποκτήσουμε
Απο newsattica

Θα ήταν εφικτό κάποιες από τις πιο υποβαθμισμένες περιοχές της πόλης να αποκτήσουν μεγάλους κοινόχρηστους χώρους πρασίνου; Η νέα έρευνα της διαΝΕΟσις προτείνει μια μέθοδο για τη δημιουργία πάρκων γειτονιάς, με συγκεκριμένα παραδείγματα.

Η νέα έρευνα, που εκπονήθηκε από μια ομάδα εμπειρογνωμόνων υπό τον συντονισμό του αρχιτέκτονα και πολεοδόμου Αριστείδη Ρωμανού, ανοίγει τον διάλογο για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής στην πόλη και προτείνει μια μέθοδο για τη δημιουργία πάρκων γειτονιάς, με συγκεκριμένα παραδείγματα.

Τι είναι τα πάρκα γειτονιάς;


Τα πάρκα γειτονιάς είναι μικροί κοινόχρηστοι χώροι πρασίνου, οι οποίοι εξυπηρετούν κατά κανόνα τις γειτονιές που βρίσκονται μέχρι και 400-500 μέτρα μακριά, ενώ οι πολίτες που ζουν εκεί μπορούν να φτάσουν σε αυτά πεζοί. Είναι κατά κανόνα μικρές εκτάσεις αλλά πολύ μεγαλύτερες από τις συνήθεις μικρές πλατείες του κέντρου, και μπορούν να φιλοξενήσουν ποικίλη βλάστηση και μια σειρά από χρήσιμες δραστηριότητες για τους περίοικους.

Τα πάρκα γειτονιάς μπορούν να δημιουργηθούν στο πυκνοκατοικημένο κέντρο της πόλης μέσα από μια σειρά παρεμβάσεων όπως πεζοδρομήσεις, ενοποιήσεις ανοιχτών χώρων και, σε κάποιες περιπτώσεις, απαλλοτριώσεις κτηρίων.

Πώς φτιάχνεται ένα πάρκο γειτονιάς;


Η έρευνα της διαΝΕΟσις καταλήγει σε μια πλήρη και αναλυτική μεθοδολογία για για τη δημιουργία τέτοιων πάρκων στην Αθήνα, μετά από την ανάλυση του σχετικού νομικού πλαισίου. Η μεθοδολογία αυτή προβλέπει, μεταξύ άλλων:

  1. Επιλογή της τοποθεσίας και της χωροθέτησης του πάρκου.
  2. Δημιουργία ειδικού φορέα υλοποίησης με δημόσιο χαρακτήρα, που αποκτά τις αρμοδιότητες για την υλοποίηση του έργου. Στο ΔΣ του φορέα θα συμμετέχουν εκπρόσωποι του Δήμου, της Περιφέρειας, των κατοίκων της γειτονιάς κ.ά.
  3. Διαβούλευση με τις κεντρικές πολεοδομικές αρχές, τις δημοτικές υπηρεσίες και τις τοπικές οργανώσεις.
  4. Εκπόνηση όλων των απαραίτητων μελετών από τον φορέα υλοποίησης ή από εξωτερικούς συνεργάτες.
  5. Διαφανής διαδικασία αποζημιώσεων και απαλλοτριώσεων για τα ακίνητα που θα χρειαστεί να κατεδαφιστούν ή να αλλάξουν χρήση.

Πού θα μπορούσαν να δημιουργηθούν πάρκα γειτονιάς;


Οι ερευνητές περιγράφουν αναλυτικά τα κριτήρια τα οποία πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες γειτονιές για να φιλοξενήσουν τέτοιες αναπλάσεις. Σε αυτά, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονται:

  1. Το αν η περιοχή που θα επιλεγεί περιλαμβάνει δημόσια ή δημοτική γη, παλαιά και εγκαταλελειμμένα κτήρια, πολλά αδόμητα οικόπεδα, ή χαμηλό συντελεστή δόμησης.
  2. Η ύπαρξη υφιστάμενου δικτύου πεζοδρόμων.
  3. Η διαθεσιμότητα κοινόχρηστων χώρων.
  4. Η σχέση με υφιστάμενες κοινωφελείς υποδομές.

Πάρκα Γειτονιάς στην Αθήνα


Πάρκο 1: Σταθμός ΚΤΕΛ
Δημιουργία ενός μεγάλου πάρκου περίπου 28 στρεμμάτων στη θέση όπου σήμερα βρίσκεται ο σταθμός των ΚΤΕΛ, μαζί με την πεζοδρόμηση της πλατιάς οδού Στρατηγού Δαγκλή και λίγων γύρω δρόμων και την ενοποίηση στην όλη έκταση των ελάχιστων κοινόχρηστων περιοχών.Το πάρκο θα εκτείνεται πρακτικά από τη Στρατηγού Καλλάρη στα βόρεια μέχρι τη Λιοσίων, 430 μέτρα πιο κάτω. Το συνολικό κόστος της παρέμβασης εκτιμάται στα €20 – €25,5 εκατ.Πεζοδρόμηση της Ευγενίου Καραβία, μιας οδού μήκους 560 μέτρων που ενώνει την Πατησίων με την Αχαρνών, με ενοποίηση των κοινόχρηστων χώρων που βρίσκονται κατά μήκος της. Το πάρκο που θα προέκυπτε θα είχε έκταση περίπου 21 στρέμματα.Το συνολικό κόστος της παρέμβασης εκτιμάται στα €12,5 – €15 εκατ.

Πάρκο 2: Οδός Καραβία
Πεζοδρόμηση της Ευγενίου Καραβία, μιας οδού μήκους 560 μέτρων που ενώνει την Πατησίων με την Αχαρνών, με ενοποίηση των κοινόχρηστων χώρων που βρίσκονται κατά μήκος της. Το πάρκο που θα προέκυπτε θα είχε έκταση περίπου 21 στρέμματα.Το συνολικό κόστος της παρέμβασης εκτιμάται στα €12,5 – €15 εκατ.Πάρκο 1: Σταθμός ΚΤΕΛ.

Γιατί δεν φτιάχνονται ήδη πάρκα γειτονιάς στις πόλεις;

Η δημιουργία τέτοιων πάρκων είναι, ομολογουμένως, δύσκολη υπόθεση. Η έρευνα αναλύει εξαντλητικά τα πιθανά εμπόδια που κάνουν την υλοποίηση τέτοιων σχεδίων εξαιρετικά περίπλοκη, από το ελλιπές νομικό πλαίσιο και την απουσία κατάλληλων και επαρκώς ανεξάρτητων αρμόδιων φορέων μέχρι το κομβικό θέμα της χρηματοδότησης. Δίνουν, όμως, μεγάλη έμφαση στο θέμα των αντιδράσεων των κατοίκων.

Μολονότι η υποχρεωτική απαλλοτρίωση εκτάσεων για τη δημιουργία κοινόχρηστων χώρων, και μάλιστα χωρίς αποζημίωση, προβλέπεται από το Σύνταγμα της χώρας (άρθρο 24), αυτό δεν σημαίνει ότι έργα που απαιτούν την απαλλοτρίωση περιουσιών πολιτών δεν συναντούν αντιδράσεις. Αντίθετα, εξαιτίας των αντιδράσεων σχεδόν πάντα παρόμοιες παρεμβάσεις είτε αποτυγχάνουν, είτε συνοδεύονται από αποζημιώσεις για τους ανθρώπους που χάνουν τις περιουσίες τους για το δημόσιο συμφέρον (ή και για τους ενοικιαστές που χάνουν το σπίτι τους), ενίοτε εξαιρετικά γενναιόδωρες.

­Το φαινόμενο των αντιδράσεων των πολιτών σε τέτοιες παρεμβάσεις είναι πολύ σημαντικό, και οι ερευνητές αφιερώνουν το κεφάλαιο 7.1 της έρευνας σε αυτό. Το ύψος της αποζημίωσης που θα πρέπει να τους δοθεί είναι επίσης ένα σημαντικό πρόβλημα, ενώ οι ερευνητές δίνουν μεγάλο βάρος και στο θέμα της διαφάνειας της όλης διαδικασίας. Οι ιδιοκτήτες που θα συμμετάσχουν στη διαδικασία, γράφουν, θα πρέπει να είναι καλά ενημερωμένοι για όλα τα στάδιά της, να έχουν πρόσβαση σε συμβουλευτική υποστήριξη και, βεβαίως, κάθε δυνατότητα νομικής αμφισβήτησης της απαλλοτρίωσης και του ύψους της αποζημίωσης. Οι ερευνητές προτείνουν, δε, οι τυχόν αποζημιώσεις που θα δοθούν να είναι κοντά στις επικαιροποιημένες αγοραίες τιμές, όπως αυτές θα εξακριβωθούν από ειδικούς εκτιμητές.

Διαβάστε ολόκληρη την έρευνα της διαΝΕΟσις εδώ